Hướng dẫn · So sánh

Ngọc và đá quý khác nhau như thế nào?

Trong tiếng Việt, chữ "ngọc" gọi cả ruby (hồng ngọc), sapphire (lam ngọc), emerald (ngọc lục bảo), ngọc trai lẫn jade (phỉ thúy, ngọc bích). Về ngọc học, ruby, sapphire và emerald là tinh thể đơn, thường được mài nhiều mặt, còn jade là khối gồm vô số hạt tinh thể nhỏ gắn chặt, hay được mài tròn hoặc chạm khắc và rất khó nứt vỡ.315316 Trang này tách các nghĩa đó ra và nói rõ chữ "loại A" của phỉ thúy cho biết điều gì.

Hiểu nhanh

Bốn điều cần biết

玉 = ngọcChữ Hán 玉 đọc là "ngọc", nghĩa là đá quý, đẹp. Nghĩa này vốn rộng nên tiếng Việt dùng cho nhiều loại đá.317
Tinh thể đơn hay khối hạtTiêu chuẩn Trung Quốc GB/T 16552 gọi đá quý là tinh thể đơn, còn đá ngọc (玉石) là tập hợp nhiều hạt khoáng vật.315
Jade là hai khoáng vậtJadeite (phỉ thúy) và nephrite (ở Việt Nam thường gọi ngọc bích) khác thành phần nhưng cùng được gọi là jade.318319
A, B, C là xử lýLoại A, B, C của phỉ thúy nói về mức xử lý, không phải hạng đẹp xấu.320321
Từ vựng

Chữ "ngọc" trong tiếng Việt chỉ những gì

Từ điển Hán Nôm ghi chữ 玉 là thứ đá quý và đẹp, kèm câu trong Lễ Ký: "Ngọc bất trác, bất thành khí" (ngọc không mài giũa thì không thành đồ dùng).317 Từ điển Việt–Việt cũng định nghĩa ngọc là đá quý dùng làm vật trang sức, trang trí.322 Nghĩa gốc đã rộng như vậy nên một cái tên có chữ "ngọc" chưa cho biết viên đá thuộc khoáng vật nào.

Hồng ngọc, lam ngọc

Hồng ngọc là ruby, tức corundum đỏ; corundum màu khác gọi là sapphire.323 Lam ngọc thường chỉ sapphire xanh lam.324325 Có người dùng "hồng ngọc" cho cả những đá đỏ khác.325

Ngọc lục bảo, ngọc trai

Ngọc lục bảo là emerald, một loại beryl màu xanh lục.324326 Ngọc trai là pearl; tiêu chuẩn Trung Quốc xếp nó vào nhóm vật liệu hữu cơ, tách khỏi cả đá quý lẫn đá ngọc.324315

Ngọc theo nghĩa hẹp: jade

GIA dùng "jade" làm tên chung cho nephrite, jadeite và, trong một số điều kiện, omphacite xanh.316 Tiếng Việt gọi chúng là phỉ thúy, ngọc bích, ngọc thạch hay cẩm thạch, và các tên này không được dùng thống nhất (xem phần sau).

Một trang bán đá phong thủy cho rằng nhiều tên đá ở Việt Nam được gắn thêm chữ "ngọc" để nghe sang hơn và dễ bán.327 Đây là lời của bên bán và trang này không kiểm chứng.
Ngọc học

Tinh thể đơn và khối hạt: khác biệt cốt lõi

Khoáng vật là chất rắn tự nhiên có thành phần hóa học nhất định, và tinh thể là khối khoáng vật có nguyên tử xếp đều đặn. Một viên ruby, sapphire hay emerald là một tinh thể liền; phỉ thúy và ngọc bích thì gồm rất nhiều hạt tinh thể nhỏ dính vào nhau.

Tiêu chuẩn GB/T 16552 của Trung Quốc chia ba nhóm: đá quý tự nhiên (天然宝石) là tinh thể đơn của khoáng vật; đá ngọc tự nhiên (天然玉石) là tập hợp khoáng vật; còn ngọc trai, hổ phách thuộc nhóm hữu cơ.315 Tiêu chuẩn lấy ruby làm ví dụ cho nhóm đầu.315 Bản trích mà trang này đọc được còn cấm dùng riêng chữ "玉" thay cho tên một loại đá cụ thể, và cấm cách gọi mơ hồ như "bán quý" (半宝石).315

Theo GIA, nephrite và jadeite là đá biến chất gồm các tinh thể nhỏ đan cài vào nhau, nên cực kỳ dai.316 Mã não (agate)327 cũng thuộc kiểu khối hạt: nó là chalcedony, gồm những tinh thể thạch anh nhỏ đến mức mắt thường không thấy.328 Vì xốp nên chalcedony có thể nhuộm gần như mọi màu.329

Cắt và độ trong

Ruby thường được mài hỗn hợp, mặt trên nhiều mặt nhỏ, mặt dưới mài bậc;330 emerald hay mài bậc chữ nhật.326 Jade hiếm khi mài nhiều mặt mà thường mài cabochon (mài nhẵn thành mặt cong) hoặc chạm khắc.318 Jadeite từ đục hẳn đến bán trong (nhìn xuyên qua được nhưng hơi mờ), nephrite từ trong mờ đến đục.318331316

Cứng không có nghĩa là dai

Độ cứng Mohs đo khả năng chống trầy; độ dai là khả năng chống nứt vỡ. Ruby và sapphire đạt Mohs 9, emerald 7,5 đến 8, jadeite 6,5 đến 7, nephrite 6 đến 6,5.330326332 Dù thấp hơn, cả hai loại jade đều rất khó mẻ,332 còn emerald chỉ dai ở mức trung bình đến khá nên cần giữ gìn hơn ruby và sapphire.333 GIA giải thích rằng các hạt đan cài của jadeite tạo thành khối đặc, chống vỡ;331 nephrite còn dai hơn jadeite.334

Hai khoáng vật

Jade gồm jadeite (phỉ thúy) và nephrite (ngọc bích)

Jadeite, phỉ thúy

Thành phần là NaAlSi2O6, có nhiều màu, trong đó màu xanh lục được quý nhất. Loại gần trong suốt với màu xanh lục tươi gọi là "đế vương lục", tức imperial jade.318331 "Phỉ thúy" là âm Hán Việt của 翡翠 (Fei Cui). GIA nói đây là từ truyền thống chỉ jadeite nhưng chưa được mọi nơi chấp nhận, vì ở nhiều nơi châu Á nó còn chỉ cả các khoáng vật khác như kosmochlor và omphacite.316 Jadeite của Miến Điện (nay là Myanmar) chỉ được nhập vào Trung Quốc với quy mô thương mại sau năm 1784.335

Nephrite, ngọc bích, ngọc Hòa Điền

Thành phần là Ca2(Mg,Fe)5Si8O22(OH)2, màu xanh lục, vàng, nâu, đen, xám hoặc trắng và thường dịu hơn jadeite.318316 Wikipedia tiếng Việt ghi rằng ở Việt Nam nephrite được gọi là ngọc bích, và loại khai thác ở Hòa Điền (Tân Cương) gọi là ngọc Hòa Điền.319 Nephrite là vật liệu chính của Trung Hoa cổ, còn jadeite chỉ được chạm khắc nhiều từ thế kỷ 18.336

Tên Hòa Điền (和田玉) cũng không còn chỉ nơi xuất xứ. Theo cơ quan quản lý thị trường Tân Cương, trong tiêu chuẩn quốc gia, tập hợp khoáng vật chủ yếu gồm tremolite đều có thể gọi là Hòa Điền dù khai thác ở Tân Cương, Thanh Hải, Nga, Canada hay Hàn Quốc.337

Vì sao "ngọc bích" dễ gây nhầm

  • Wikipedia tiếng Việt xếp ngọc bích là nephrite và giải thích chữ "bích" ở đây là 璧, cũng là một từ chỉ ngọc.319
  • Một trang khác hiểu "bích" là xanh biếc, dùng "ngọc bích" cho jade nói chung và nhận xét rằng vì thế sapphire đôi khi cũng bị gọi như vậy;324 trang thương mại TahiGems ghi sapphire là "ngọc bích".327
  • "Cẩm thạch" cũng chưa thống nhất: có trang dùng cho jade,324 còn bài Ngọc thạch trên Wikipedia tiếng Việt viết (chưa dẫn nguồn) rằng cẩm thạch là một loại đá hoa xanh khác hẳn.338
Vì vậy "ngọc bích" có thể là nephrite, là jade nói chung, hoặc là đá khác. Nên đề nghị ghi tên khoáng vật (jadeite hay nephrite) trên hóa đơn và giấy giám định, như trong 12 câu hỏi trước khi mua đá.
Ảnh thật

Jadeite và nephrite ngoài đời

Hai ảnh đầu là jadeite (phỉ thúy), hai ảnh sau là nephrite (ngọc bích). Các món chạm đều do bảo tàng ghi rõ chất liệu. Bằng mắt khó tách hai loại ngọc này, nên chú thích ở đây dựa vào hồ sơ của bảo tàng chứ không dựa vào màu. Ảnh dùng theo giấy phép mở, ghi tên người chụp dưới từng ảnh; ánh sáng mỗi ảnh khác nhau nên màu chỉ để hình dung.

Khối jadeite thô từ Myitkyina (miền bắc Myanmar), cắt một phần để lộ lớp ngọc xanh lục bên trong lớp vỏ đá.
Khối jadeite thô từ Myitkyina (miền bắc Myanmar), cắt một phần để lộ lớp ngọc xanh lục bên trong lớp vỏ đá.Ảnh: 丘崈 · CC0 · Wikimedia Commons
Gối hình đứa trẻ nằm, bằng jadeite (phỉ thúy), Trung Quốc, đời Thanh, thế kỷ 19, dài 22,2 cm. Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan, New York.
Gối hình đứa trẻ nằm, bằng jadeite (phỉ thúy), Trung Quốc, đời Thanh, thế kỷ 19, dài 22,2 cm. Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan, New York.Ảnh: The Metropolitan Museum of Art · CC0 · Bảo tàng Metropolitan
Tượng bé trai bên con trâu bằng nephrite (ngọc bích), Trung Quốc, đời Thanh, thế kỷ 18, dài 18,5 cm. Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan, New York.
Tượng bé trai bên con trâu bằng nephrite (ngọc bích), Trung Quốc, đời Thanh, thế kỷ 18, dài 18,5 cm. Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan, New York.Ảnh: The Metropolitan Museum of Art · CC0 · Bảo tàng Metropolitan
Núi non và cảnh săn bắn chạm trên nephrite (ngọc bích), Trung Quốc, đời Thanh. Bảo tàng Nghệ thuật Á châu San Francisco.
Núi non và cảnh săn bắn chạm trên nephrite (ngọc bích), Trung Quốc, đời Thanh. Bảo tàng Nghệ thuật Á châu San Francisco.Ảnh: BrokenSphere · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Phỉ thúy loại A

Loại A, B, C của phỉ thúy: nói về xử lý, không nói về hạng

Đầu thập niên 1980, thị trường jade Hồng Kông tràn ngập phỉ thúy đã tẩy hóa chất và tẩm nhựa mà phép thử thông thường khó nhận ra, nên một hiệp hội ngành lập phòng HKJSL năm 1993. Cách gọi Type A, B, C nằm ngay trong phân loại của phòng này.321

LoạiNghĩaPhòng giám định thấy gì
APhỉ thúy tự nhiên, không xử lý hóa học; đánh bóng bằng sáp không màu không tính là xử lý.321Không thấy nhựa hay thuốc nhuộm khi đo.321
BTẩy hóa chất để bỏ thành phần nâu hoặc xám (rất có thể là hợp chất sắt trong khe nứt), rồi tẩm polymer, một loại nhựa.339Theo nghiên cứu năm 1992, phổ hồng ngoại (đo ánh sáng hồng ngoại đi qua đá) là cách duy nhất cho bằng chứng rõ về polymer trong mọi trường hợp.339
CNhuộm màu.321Thuốc nhuộm tụ ở khe giữa các hạt;340 phổ hấp thụ của màu nhuộm là một dải rộng, khác các vạch hẹp của màu xanh tự nhiên do crom.321340
B+CVừa tẩy tẩm, vừa nhuộm.321Có cả dấu hiệu của polymer lẫn thuốc nhuộm.321

Kéo ngang để xem hết bảng.

Phòng NGTC của Trung Quốc ghi một trong năm kết luận: phỉ thúy tự nhiên, phỉ thúy (xử lý), phỉ thúy ghép, phỉ thúy tổng hợp hoặc đồ giả phỉ thúy, và cách xử lý nằm ở mục ghi chú. NGTC cho rằng loại A có giá trị cao nhất.320

Tuy vậy "loại A" chỉ nói đến xử lý chứ không nói đến màu hay độ trong. GIA xếp ba yếu tố ảnh hưởng giá trị của jadeite theo thứ tự là màu, độ trong và kết cấu hạt,331 nên hai viên cùng loại A vẫn có thể khác nhau nhiều. GIA cũng từng gặp một mẫu có vùng xanh tự nhiên xen các vùng xanh bị nhuộm, nên chỉ thử một phần mẫu có thể cho kết luận sai.340

Văn hóa

Ngọc trong văn hóa Trung Hoa, đá quý trong thương mại phương Tây

Trung Hoa: ngọc mang địa vị và đạo lý

Theo nhà nghiên cứu Gina Barnes, chữ 玉 (yù) chỉ những "đá đẹp" đáng làm đồ nghi lễ và trang sức, và là cách gọi bao trùm nhiều loại đá chứ không chỉ một khoáng vật.335 Đồ ngọc từng tượng trưng cho địa vị, quyền lực và đạo đức.335 Sách Thuyết văn giải tự (thế kỷ 2 trước Công nguyên) gắn độ bóng của ngọc với nhân ái, tiếng ngọc với trí, độ cứng với dũng, độ mịn với công bằng, độ trong với ngay thẳng.335 GIA ghi lời Khổng Tử rằng ngọc giống đức hạnh, và đĩa ngọc "bi" tượng trưng cho trời.318

Phương Tây: ba loại lớn và cách đánh giá theo màu

Trong thương mại phương Tây, ruby, sapphire và emerald từng được gọi là "ba loại lớn" còn các đá khác bị gọi là "bán quý", một chữ mà giới kim hoàn nay bỏ vì dễ gây hiểu sai.341 Giới ngọc học chuyên nghiệp cũng không dùng nó nữa.342 Ruby và emerald được đánh giá trước hết theo màu,330326 còn jadeite thường bán theo món chứ không theo trọng lượng.318

Về quan niệm tâm linh, GIA ghi rằng chiếc vòng jade ôm cổ tay ngày nay vẫn được nhiều người cho là mang lại bình an và che chở.331 Đây chỉ là niềm tin được ghi lại; trang này không đánh giá tác dụng phong thủy của bất kỳ viên đá nào.

Thị trường: vì sao giá jadeite đi theo Trung Quốc

Gần như toàn bộ jadeite được khai thác ở Hpakant, bang Kachin (Myanmar), một vùng mỏ rộng khoảng 30 dặm vuông.346 Theo tổ chức Global Witness, gần như toàn bộ jade của Myanmar được đưa sang Trung Quốc, qua đường chính ngạch hoặc không chính thức, và giá phụ thuộc vào nhu cầu ở Trung Quốc.347 Trung Quốc cũng là trung tâm mài jadeite chính của thế giới;331 theo các nhà buôn, khoảng 500.000 người làm trong các khâu chế tác ở đây.346 Hồng Kông là nơi đấu giá jadeite hàng đầu. Từ phiên tháng 11/1985 ở Hồng Kông, Sotheby's tách trang sức jadeite thành mục riêng, không xếp chung với đồ mỹ thuật Trung Hoa nữa. Năm 2014, chuỗi Hutton-Mdivani gồm 27 hạt jadeite bán được 214,04 triệu đô la Hồng Kông, đến nay vẫn là kỷ lục đấu giá của trang sức jadeite.348

Vì dựa vào một thị trường, giá jadeite nhạy với chính sách của Trung Quốc. GIA ghi rằng tại hội chợ trang sức Hồng Kông tháng 9/2016, các nhà buôn cho biết giá jadeite, kể cả hàng chưa xử lý chất lượng cao, đã giảm 20% đến 40% trong hai năm. Lý do là chính phủ Trung Quốc siết các khoản mua lớn bằng tiền mặt để hạn chế tham nhũng, đồng thời đánh thuế tiêu thụ đặc biệt lên jade nhập khẩu.346 Quy mô của ngành cũng khó đo. Global Witness ước tính sản lượng jade chính thức của Myanmar năm 2014 có thể lên tới 31 tỷ USD,347 nhưng GIA ghi rằng phần lớn giới phân tích cho con số này quá cao. Trung tâm Ash của Đại học Harvard ước tính sản lượng ở Hpakant khoảng 7,9 tỷ USD năm 2011, có thể lên 15 tỷ USD năm 2015.346

Nephrite cũng chủ yếu bán vào Trung Quốc. Theo GIA, ba nguồn nephrite xanh quan trọng nhất về kinh tế là tây bắc Trung Quốc, British Columbia (Canada) và Siberia (Nga), và cả ba đều cung cấp chính cho thị trường Trung Quốc. Hàng gần như đều được chế tác ở miền nam Trung Quốc, với Quảng Châu là đầu mối.349 Jade West, công ty khai thác nephrite lớn nhất British Columbia, cho biết trong 10 năm khoảng 90% sản lượng của họ sang Trung Quốc đại lục, khoảng 5% sang Đài Loan và 5% sang Việt Nam và Thái Lan.349

Văn hóa jade cũng không chỉ có ở Trung Quốc: người Maya và Aztec ở Trung Mỹ từng rất quý jadeite.350 Đá quý màu thì đi một con đường khác. Ruby và sapphire được mài, xử lý và buôn bán nhiều ở Thái Lan và Sri Lanka, còn Jaipur (Ấn Độ) là một trong những trung tâm mài và buôn emerald hàng đầu thế giới.351 Công ty khai thác Gemfields thường đấu giá ruby và emerald thô ở Bangkok; theo trang của công ty, người mua đến từ nhiều nước, nhiều nhất là Ấn Độ và Thái Lan, và người mua Trung Quốc đang tăng.352 Nói gọn lại, jadeite gần như đi một đường từ Myanmar sang Trung Quốc, còn đá quý màu đi qua nhiều trung tâm ở nhiều nước trước khi đến tay người mua.

Bảng so sánh

Ruby, sapphire, emerald so với jadeite và nephrite

Bảng chỉ so sánh đặc tính ngọc học, không có giá bán. Xem trang riêng của ruby, sapphire và emerald.

Tiêu chíRuby, sapphireEmeraldJadeite (phỉ thúy)Nephrite (ngọc bích)
Khoáng vậtCorundum330Beryl326Jadeite318Nephrite318
Cấu trúcTinh thể đơn, thuộc nhóm đá quý315Tinh thể đơn326Khối hạt nhỏ đan cài, thuộc nhóm đá ngọc316315Khối tinh thể nhỏ dạng sợi, đan cài316336
Độ cứng và độ daiMohs 9330Mohs 7,5 đến 8; độ dai trung bình đến khá333Mohs 6,5 đến 7; rất dai332Mohs 6 đến 6,5; rất dai, dai hơn jadeite332334
Độ trongBao thể (vết, tinh thể nhỏ hay bọt khí bên trong) làm giảm độ trong thì giảm giá trị330Viên được ưa chuộng nhất rất trong; bao thể thường thấy bằng mắt thường326Từ đục đến bán trong318Từ trong mờ đến đục316
Cách cắtMài hỗn hợp nhiều mặt; cabochon cho đá có hiệu ứng sao330Thường mài bậc326Hiếm mài nhiều mặt; chủ yếu cabochon, vòng, chạm khắc318331Chạm khắc, vòng tay331
Yếu tố giá trị chínhMàu, rồi độ trong, cách cắt, trọng lượng330Màu, rồi độ trong326Màu, độ trong, kết cấu hạt; thường bán theo món331318Màu xanh lục, độ trong mờ, kết cấu mịn; cỡ lớn thường không làm tăng giá trị mạnh318331
Xử lý hay gặpHầu hết đã nung; một số khuếch tán màu hoặc lấp khe bằng thủy tinh chì330Lấp khe nứt bằng dầu, nhựa; một số ước tính cho rằng từ 90% trở lên đã lấp333Tẩy rồi tẩm polymer, nhuộm, hoặc cả hai339321GIA chỉ nêu chung cho jade: nhuộm, tẩy, tẩm, phủ, nung332
Đồ giả hay gặpĐá tổng hợp (làm trong phòng thí nghiệm, cùng thành phần)330Đá tổng hợp326Thủy tinh, thạch anh nhuộm, serpentine343344345Thủy tinh, thạch anh, đá hoa, serpentine343337

Kéo ngang để xem hết bảng.

Phân biệt

Phân biệt jade thật với đồ giả: mức cơ bản

Cơ quan quản lý thị trường Tân Cương nêu các đồ giả hay gặp của ngọc Hòa Điền là thạch anh (quartzite), đá hoa, serpentine, thủy tinh và nhựa, trong đó thạch anh và serpentine gặp nhiều nhất.337 Phòng giám định phân biệt chúng bằng nhiều số đo, như chiết suất (mức đá bẻ cong ánh sáng).

Đồ giảDấu hiệu phòng giám định ghi nhận
Thủy tinhMột chiếc vòng trắng trông như nephrite nhưng có chiết suất khoảng 1,50 (nephrite khoảng 1,62) và bọt khí dưới kính. Một chiếc vòng xanh giống jadeite chỉ có chiết suất 1,610, thấp hơn mức 1,66 thường gặp ở jadeite.343
Thạch anh nhuộm (quartzite, trong thương mại gọi "ngọc Malaysia")Một mẫu cabochon xanh giống jadeite tốt có chiết suất 1,55, lộ cấu trúc hạt và thuốc nhuộm tụ trong khe nứt, giữa các hạt.344 Một tài liệu thứ cấp ghi "Malaysian jade" là tên thương mại của loại này.345
SerpentineMềm hơn nhiều (Mohs dưới 5), có ánh sáp.345

Kéo ngang để xem hết bảng.

Các dấu hiệu này cần thiết bị đo, không dùng để tự kết luận ở nhà. Ngay phòng HKJSL cũng kết hợp nhiều phép đo, từ chiết suất, tỷ trọng đến phổ hồng ngoại, rồi mới ghi kết luận.321 Các phép thử tại nhà như cạo kính hay thả nước được bàn ở bài kiểm tra trước khi mua.

Với jade có giá trị, nên nhờ phòng giám định độc lập ghi tên khoáng vật và tình trạng xử lý trên giấy, rồi tra số giấy trên trang của chính phòng đó. Cách đọc giấy xem ở hướng dẫn đọc giấy giám định.
Đọc tiếp

Các trang liên quan

Trang riêng: ruby, sapphire, emerald. Hướng dẫn liên quan: 12 câu hỏi trước khi mua và bảng xử lý và đá tổng hợp.

Hỏi nhanh

Câu hỏi thường gặp về Ngọc và đá quý

Ngọc và đá quý khác nhau như thế nào?

Ngọc học tách theo cấu trúc: đá quý như ruby, sapphire, emerald là tinh thể đơn, còn đá ngọc như jadeite và nephrite là khối gồm nhiều hạt tinh thể nhỏ đan cài.315 Cấu trúc đó làm jade rất dai dù độ cứng chỉ khoảng Mohs 6 đến 7,332 và jade thường được mài tròn hoặc chạm khắc thay vì mài nhiều mặt.318 Trong tiếng Việt, chữ "ngọc" còn dùng rộng cho cả ruby, sapphire, emerald và ngọc trai.324 Xem mục chi tiết

Ngọc là gì, ngọc Hán Việt là gì?

Ngọc là âm Hán Việt của chữ 玉, nghĩa là thứ đá quý và đẹp theo từ điển Hán Nôm.317 Từ điển Việt–Việt định nghĩa ngọc là đá quý, thường dùng làm vật trang sức, trang trí.322 Nghĩa rộng này giải thích vì sao hồng ngọc là ruby, lam ngọc thường chỉ sapphire, ngọc lục bảo là emerald, còn "ngọc" theo nghĩa hẹp chỉ jade.323324 Xem mục chi tiết

Ngọc bích có phải phỉ thúy không?

Thường là không. Wikipedia tiếng Việt xếp ngọc bích là nephrite, còn phỉ thúy là jadeite, hai khoáng vật khác thành phần nhưng cùng được gọi là jade.319 Tuy vậy "ngọc bích" không được dùng thống nhất: có trang dùng cho jade nói chung, có trang gọi sapphire là ngọc bích.324327 Giấy giám định nên ghi rõ đó là jadeite hay nephrite. Xem mục chi tiết

Ngọc phỉ thúy loại A là gì?

Loại A là phỉ thúy tự nhiên, không bị xử lý hóa học; đánh bóng bằng sáp không màu không tính là xử lý.321 Loại B là phỉ thúy tẩy hóa chất rồi tẩm polymer, loại C là phỉ thúy nhuộm, và B+C là cả hai.339321 Đây là phân loại theo xử lý, không phải hạng đẹp xấu, vì màu, độ trong và kết cấu hạt mới là các yếu tố chính của giá trị.331 Xem mục chi tiết

Ngọc Hòa Điền là gì?

Ngọc Hòa Điền (和田玉) là nephrite, loại jade có thành phần chủ yếu là tremolite, vốn nổi tiếng từ vùng Hòa Điền ở Tân Cương.319337 Theo cơ quan quản lý thị trường Tân Cương, tên này trong tiêu chuẩn quốc gia không còn mang nghĩa xuất xứ: nephrite khai thác ở Nga, Canada hay Hàn Quốc vẫn có thể được gọi là Hòa Điền.337 Xem mục chi tiết

Lam ngọc là gì, có phải ngọc không?

Lam ngọc thường chỉ sapphire màu xanh lam, tức corundum xanh lam.324325 Sapphire là tinh thể đơn, cứng Mohs 9, thuộc nhóm đá quý chứ không phải jade.330315 Chữ "ngọc" trong tên chỉ là cách gọi rộng của tiếng Việt, nên khi mua nên hỏi tên khoáng vật là corundum.325 Xem mục chi tiết

Vì sao giá ngọc phỉ thúy đi theo thị trường Trung Quốc?

Gần như toàn bộ jadeite đến từ vùng mỏ Hpakant ở Myanmar,346 và theo Global Witness, gần như toàn bộ jade của Myanmar được đưa sang Trung Quốc, nên giá phụ thuộc vào nhu cầu ở đó.347 Trung Quốc cũng là trung tâm mài jadeite chính.331 GIA ghi rằng giá jadeite giảm 20% đến 40% trong hai năm tính tới năm 2016, khi Trung Quốc siết các khoản mua lớn bằng tiền mặt để hạn chế tham nhũng.346 Xem mục chi tiết